Kort antwoord
Ja. Acupunctuur verlicht menstruatiepijn door prostaglandineproductie te verlagen, de bloedcirculatie in de baarmoeder te verbeteren en spasmen te ontspannen. Klinisch onderzoek toont aan dat het even effectief is als ibuprofen bij dysmenorroe — en helpt tegelijk bij onregelmatige cyclus, PMS en vermoeidheid rondom de menstruatie.
Menstruatieklachten en PMS
Primaire dysmenorroe
Pijnlijke menstruatie zonder aantoonbare onderliggende aandoening. Veroorzaakt door prostaglandines die baarmoedercontracties triggeren. De meest voorkomende vorm.
Secundaire dysmenorroe
Menstruatiepijn door een onderliggende aandoening zoals endometriose, myomen of adenomyose. Vereist medische beoordeling naast acupunctuurbehandeling.
PMS (Premenstrueel Syndroom)
Klachten in de week voor de menstruatie: stemmingswisselingen, borststuwing, opgeblazen gevoel, vermoeidheid en prikkelbaarheid die verdwijnen na de eerste menstruatiedagen.
PMDD
Ernstige variant van PMS met significante emotionele klachten (ernstige depressie, angst, extreme prikkelbaarheid). Altijd in combinatie met medische en psychologische begeleiding.
Symptomen
Tijdens de menstruatie
- Krampen laag in de buik en rug
- Misselijkheid en braken
- Hoofdpijn of migraine
- Vermoeidheid en energieleegte
- Bloedstolsels of onregelmatige bloeding
Voor de menstruatie (PMS)
- Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, huilbuien
- Borststuwing en -gevoeligheid
- Opgeblazen gevoel en gewichtstoename door vochtretentie
- Verlangen naar zoet of vet voedsel
- Concentratieproblemen en brain fog
Hoe acupunctuur menstruatieklachten behandelt
Oosters perspectief
In de TCG wordt menstruatiepijn primair verklaard als Bloed-stagnatie in de Baarmoeder: de maandelijkse afvoer van Bloed verloopt niet soepel, waardoor pijn en krampen ontstaan. Dit kan worden versterkt door Koude in de Baarmoeder (verlichting door warmte is een typisch kenmerk), Lever-Qi stagnatie (pijn die verbetert na het begin van de bloeding) of Qi-leegte (doffe pijn, vermoeidheid).
PMS-klachten worden bijna altijd verklaard vanuit Lever-Qi stagnatie: de Lever verwerkt de emoties en reguleert de cyclus. Bij stagnatie veroorzaakt dit borststuwing, prikkelbaarheid en opgeblazen gevoel.
Westers perspectief
Primaire dysmenorroe wordt veroorzaakt door overmatige aanmaak van prostaglandines (PGF2α en PGE2) in het baarmoederslijmvlies, die krachtige baarmoedercontracties veroorzaken en de bloedtoevoer tijdelijk afsnijden. Acupunctuur verlaagt de prostaglandine-productie, verbetert de doorbloeding van het bekken en triggert de aanmaak van endorfines die de pijnperceptie dempen.
Wetenschappelijk onderzoek
Cochrane Systematische Review — Smith et al. (2016)
Smith CA, et al. “Acupuncture for dysmenorrhoea.” Cochrane Database Syst Rev. 2016.
De reviewers analyseerden gerandomiseerde gecontroleerde studies naar acupunctuur bij primaire en secundaire dysmenorroe. De conclusie: acupunctuur vermindert menstruatiepijn significant meer dan NSAID-gebruik of geen behandeling, met matige bewijskwaliteit. Er werden geen ernstige bijwerkingen gerapporteerd.
Uitsluitend gepubliceerde, geverifieerde studies worden op deze pagina vermeld.
Wat u kunt verwachten
De timing van behandelingen rondom de cyclus is essentieel. We plannen sessies in de week voor de menstruatie én tijdens de eerste pijndagen. Structureel verbetering — minder krampen, minder PMS-klachten — is doorgaans merkbaar na 2–3 menstruatiecycli van behandeling. We combineren reguliere acupunctuur soms met moxa (warmtebehandeling) bij patronen van koude in de Baarmoeder.
Voor wie is behandeling geschikt?
Onze praktijk in Koog aan de Zaan behandelt regelmatig vrouwen met hormonale klachten uit Zaandam en de Zaanstreek. Bekijk ook onze pagina over hormonen en vrouwenklachten voor een breder overzicht, of lees over stressklachten die menstruatieklachten kunnen verergeren.
