Wat zijn endometriose en PCOS precies?
Endometriose is een chronische aandoening waarbij baarmoederslijmvliesachtig weefsel buiten de baarmoeder groeit — op eierstokken, eileiders, de darm of het bekkenperitoneum. Dit weefsel reageert op hormonen zoals de baarmoederwand dat doet: het zwelt op en bloeit maandelijks, maar het bloed heeft geen uitweg. Het gevolg is pijn, ontsteking en littekenweefsel.
PCOS (Polycysteus Ovariumsyndroom) is een hormonale stofwisselingsaandoening waarbij de eierstokken te veel androgenen (mannelijke hormonen) aanmaken. Dit leidt tot onregelmatige of uitblijvende eisprong, kleine cystjes op de eierstokken en een breed scala aan klachten. Zowel endometriose als PCOS kunnen de vruchtbaarheid beïnvloeden en vragen om een gerichte aanpak.
- Endometriose: ernstige menstruatiepijn (dysmenorroe)Krampen en pijn die ver boven het normale uitstijgen, soms zo hevig dat werken of bewegen onmogelijk is. De pijn kan ook buiten de menstruatie om aanwezig zijn.
- PCOS: onregelmatige of uitblijvende menstruatieDoor het ontbreken van regelmatige eisprong is de cyclus chaotisch of afwezig. Dit maakt het moeilijk om zwanger te worden en veroorzaakt hormonale onbalans.
- Vermoeidheid en uitputtingChronische ontsteking bij endometriose en insulineresistentie bij PCOS leiden beiden tot uitputtende vermoeidheid die het functioneren sterk beperkt.
- Stemmingswisselingen en emotionele klachtenHormonale schommelingen bij beide aandoeningen beïnvloeden het emotioneel welzijn en kunnen leiden tot angst, prikkelbaarheid of somberheid.
Hoe acupunctuur helpt bij endometriose & PCOS
De visie vanuit Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG)
Vanuit de Traditionele Chinese Geneeskunde wordt endometriose gezien als een patroon van Bloed-stase: het bloed stroomt niet vrij door het bekkengebied, wat leidt tot pijn, knobbels en littekenvorming. PCOS wordt gerelateerd aan Nier- en Miltdeficiëntie gecombineerd met Phlegm-vochtigheid — een disbalans die de eisprong belemmert en vocht laat ophopen in de eierstokken. Acupunctuur beweegt het gestagneerde bloed, voedt de Nieren en transformeert het overtollige vocht, waardoor de cyclus wordt genormaliseerd en de pijn afneemt.
Moderne fysiologische verklaringen
- Pijnverlichting via endorfines: Acupunctuur stimuleert de aanmaak van bèta-endorfines en enkephalines, die de pijnperceptie verminderen — effectief bij de ernstige pijn van endometriose.
- Regulatie van androgenen bij PCOS: Studies tonen aan dat electro-acupunctuur de LH-secretie en androgeenniveaus kan verlagen, wat leidt tot een regelmatigere ovulatiecyclus bij vrouwen met PCOS.
- Anti-inflammatoir effect: Acupunctuur moduleert pro-inflammatoire cytokinen zoals IL-6 en TNF-alfa, die verhoogd zijn bij endometriose. Dit beperkt de chronische ontstekingsrespons.
- Insulinegevoeligheid bij PCOS: Electro-acupunctuur op specifieke punten verbetert de insulinegevoeligheid, een kernprobleem bij veel vrouwen met PCOS dat samenhangt met gewichtstoename en hormonale disbalans.
Hoe ziet een behandeling eruit?
Bij de intake besteden we uitgebreid aandacht aan uw klachtenpatroon: wanneer is de pijn het hevigst, hoe ziet uw cyclus eruit, wat zijn uw hormonale klachten en hoe beïnvloedt dit uw dagelijks leven? Op basis hiervan stellen we een persoonlijk behandelplan op dat aansluit op uw specifieke TCG-patroon.
Afhankelijk van het klachtenpatroon worden naalden geplaatst op punten in het bekkengebied, de benen, de rug en soms het hoofd of de polsen. Bij endometriose richten we ons sterk op punten die bloedstase opheffen en ontstekingen reduceren. Bij PCOS werken we meer met punten die de hormonale as reguleren en de stofwisseling ondersteunen. Soms wordt electro-acupunctuur ingezet voor extra stimulatie van specifieke punten.
Hoeveel behandelingen zijn nodig?
Endometriose en PCOS zijn chronische aandoeningen waarbij langdurige begeleiding het meest effectief is. Wij adviseren een behandeltraject van minimaal 3 maanden, met wekelijkse of tweewekelijkse sessies. Na iedere twee cycli evalueren we het verloop en passen we het behandelplan aan.
In de eerste maand werken we intensiever (wekelijks) om een fundament te leggen. Naarmate de klachten verbeteren, kunnen behandelingen worden afgebouwd naar eens per twee weken of eens per maand als onderhoudsbehandeling. Voor vrouwen die ook zwanger willen worden, stemmen we het behandelplan af op de cyclus.
Voor wie is acupunctuur bij endometriose & PCOS geschikt?
Meer informatie & gerelateerde behandelingen
Acupunctuur bij endometriose & PCOS in de regio Zaandam
Onze praktijk is centraal gelegen in Zaandam en uitstekend bereikbaar vanuit de gehele regio. Wij behandelen regelmatig vrouwen met endometriose en PCOS uit Zaandam, de gemeente Zaanstad, Wormerveer, Koog aan de Zaan, Assendelft, Zaandijk en Amsterdam-Noord. Wij werken complementair aan de reguliere gynaecoloog of behandelend specialist.
